Gewone magnolia

De gewone magnolia of gewone beverboom (Magnolia x soulangeana) behoort tot de magnoliafamilie (Magnoliaceae). Het is een naaktbloeiende soort wat inhoudt dat de bloemen voor de bladeren verschijnen. Er zijn diverse naaktbloeiende magnoliasoorten en vele cultivars en hybriden. De meeste soorten zijn kweekproducten en kennen geen natuurlijk areaal. Ze hebben dikke bloemknoppen die bedekt worden door 1 of meer schedevormige schutbladen die bezet zijn met gelige tot grijze wollige haren. Deze schutbladen maken de knoppen goed vorstbestendig en in de winter zijn magnolia's aan die knoppen makkelijk herkenbaar. Tijdens het uitlopen van de bloemen vallen de schutbladen af en dan zijn de bloemen zeer vorstgevoelig.
De gewone magnolia is de meest algemeen voorkomende magnolia-soort. Het is een breed uitgroeiende struik, meestal tot bijna onderaan de stam vertakt of meerstammig. Ze worden 4 tot 6 meter hoog. Het betreft een kruising tussen twee andere struikvormige magnoliasoorten, namelijk Magnolia denundata en de leliemagnolia (Magnolia liliiflora). De laatste soort wordt ook met regelmaat aangeplant. Magnolia denundata is daarentegen zeldzaam. De gewone magnolia kent vele cultivars die met name verschillen in bloemgrootte (10 tot 25 centimeter) en bloemkleur (zuiver wit, wit met paars of roze of zuiver roze tot paars). Een andere veel voorkomende struikvorm is de stermagnolia (Magnolia stellata). Deze oorspronkelijk uit Japan komende soort staan met name in voortuinen en wordt niet hoger dan 1,5-3 meter en heeft zuiver witte bloemen. Naast deze struikvorige soorten wordt er in parken en straten ook boomvormige soorten aangeplant. Het betreft meestal Magnolia kobus. Een uit Japan komende 1-stammige soort die een hoogte tot 12 meter kan bereiken. Ook deze soort is een naaktbloeier en heeft zuiver witte bloemen. 
Het aantal hybriden onder de magnolia's is ontelbaar. Elk jaar komen er weer nieuwe bij, meestal geselecteerd op bloemvorm, bloemgrootte en bloemkleur. Magnolia's kunnen behoorlijk oud worden. Soorten als de gewone magnolia en Magnolia kobus kunnen een leeftijd bereiken van 200 jaar. Maar van vele hybriden is de leeftijdsverwachting nog niet bekend.

Bloeiwijze

De bloeiperiode van de gewone magnolia vindt meestal plaats in april, maar ze kunnen in een warme lente al eind maart in bloei staan. Het is een spectaculaire en rijkbloeiende soort. De bloeiwijze bestaat uit alleenstaande bloemen aan het eind van de loten. Het bloemdek is tulpvormig, tot 30 centimeter groot en bestaat uit 9 bloemdekbladen. Ze staan meestal in kransen van 3 stuks en verschillen van vorm en kleur (afhankelijk van cultivar). Meestal zijn ze wit of roze, vaak wit met roze tot purper aan de voet. De onderste 3 bloemdekbladen zijn duidelijk kleiner dan de overige. De bloemen worden bestoven door insecten. Er zijn talrijke meeldraden en vele vruchtbeginsels, elk met 1 stijl. De vruchtbeginsels zijn spiraalvormig gerangschikt. Na de bevruchting vormt zich een samengestelde vrucht bestaande uit vele doorvruchten. De samengestelde vrucht is asymmetrisch cilindrisch en duidelijk langer dan breed. De doosvruchten zijn rijp in september-oktober en hebben dan een koraalrode kleur. Niet alle magnolia's maken vruchten aan. Vele hybriden zijn steriel.
Vaak hebben gewone magnolia's nog een tweede bloei in de nazomer. Maar deze is veel minder uitbundig dan de voorjaarsbloei.

 

Waar te zien:

De gewone magnolia is een zeer algemeen voorkomende soort. Het is een populaire struik in tuinen en parken. In bijna elk park in Tilburg kom je wel magnolia's tegen. Kleiner blijvende hybriden worden ook regelmatig in groenstroken aangeplant. Prachtige exemplaren van de gewone magnolia zijn onder andere te zien in het parkje aan de Zomerstraat (aan de Kloosterstraatzijde), voor het pastoriehuis aan het Korvelplein, in een voortuin op de rotonde aan de Burgemeester Suijssstraat, en in de tuin van villa Mariënhof aan de Bredaseweg 387. Een straataanplant van boomvormige magnolia's (Magnolia kobus) is te zien in de Raadsheer Luijbenstraat in de wijk Theresia.

Foto: Gewone magnolia met zuiver witte bloemen (Magnolia x soulangeana 'Alba Superba') in het parkje aan de Zomerstraat (Kloosterstraatzijde)