Haagbeuk

De haagbeuk (Carpinus betulus) behoort tot de berkenfamilie (Betulaceae) en is daarmee verwant aan de berken en elzen. Ofschoon hun naam dat zou suggereren zijn zij niet verwant aan de beuken. De beuken behoren tot een andere familie, namelijk de napjesdragers (Fagaceae). Haagbeuk is een inheemse soort die 24-34 meter hoog kan worden en is zeer schaduwtolerant. De leeftijdsverwachting is 100-150 jaar. De soort kent diverse cultivars die zich onderscheiden in groeivorm of bladvorm. Als straatboom is vaak de cultivar 'Frans Fontaine' aangeplant. Deze heeft een opgaande groeiwijze met een losse kegelvormige kroon en wordt tot 15 m hoog. De haagbeuk wordt ook veel toegepast in de vorm van hagen. Deze verliezen in de winter hun bruin verkleurde blad. Dit in tegenstelling tot hagen gemaakt van beuken (beukenhagen) waarvan de bladeren in de winter aanblijven waardoor de haag gesloten blijft.

 

Bloeiwijze

foto links: mannelijke katjes met bladuitloop; foto rechts: vruchten

De bloemen zijn 1-slachtig. De mannelijke bloemen zijn gerangschikt in hangende, tot 5 centimeter lange katjes. De vrouwelijke in losse trossen. Beiden zijn groenig-gelig zonder bloemdek en weinig opvallend. Ze verschijnen in het vroege voorjaar en bloeien in april, tegelijkertijd met de bladuitloop. Ze worden door de wind bestoven. De vrouwelijke bloemen groeien uit tot een nootje dat door een 3-delig bladachtig omhulsel wordt bedekt. Ze staan met velen bijeen in hangende trossen en zijn rijp in september-oktober. De nootjes zijn relatief zwaar en vallen niet ver van de boom. Ze worden verzameld door kleine knaagdieren en koolmezen voor hun wintervoorraad. Daarmee zorgen ze voor de verspreiding van de zaden.

 

Waar te zien
Haagbeuken zijn algemeen aangeplant in de stad. Je vindt ze in parken, groenstroken en straten. Een monumentaal exemplaar in het stadspark Oude Dijk is in 2010 gekozen tot mooiste boom van Tilburg. In het plantsoen op de hoek van de Velhovenring met de Groeseindstraat staat een prachtig, voor Tilburgse begrippen onwaarschijnlijk laag vertakt exemplaar. Een indrukwekkende straataanplant is te zien in de Wilgenstraat, langs de begraafplaats aan de Bredaseweg.

Foto: haagbeuk (Carpinus betulus) op de hoek Veldhovenring / Groeseindstraat