Hopbeuk

Hopbeuken (Ostrya) behoren tot de berkenfamilie (Betulaceae). Wereldwijd komen er 10 soorten voor waarvan drie in Nederland. Daarvan zijn de Japanse hopbeuk (Ostrya japonica) en de Virginische hopbeuk (Ostrya virginiana) zeer zeldzaam en komen met name in botanische collecties voor. De meest aangeplante hopbeuk is de haagbeukbladige hopbeuk (Ostrya carpinifolia). Het is een uitheemse soort. Zijn natuurlijk areaal ligt in Zuid-Europa, Turkije en de Kaukasus. Zoals zijn naam al suggereert lijken de bladeren veel op die van de haagbeuk. Ze zijn daarvan te onderscheiden door de vertakkingen aan het einde van de zijnerven. De zijnerven van het blad van de haagbeuk zijn onvertakt. Een ander opvallend verschil met de haagbeuk is de ruwe, in plaatjes afbladderende schors. De haagbeukbladige hopbeuk wordt 15-20 meter hoog en heeft een leeftijdsverwachting van meer dan 100 jaar.

 

Bloeiwijze



foto links: mannelijke katjes; foto rechts: vruchten

Hopbeuken bloeien in april. De bloemen zijn 1-slachtig en staan in gescheiden katjes. De katjes met de mannelijke bloemen zijn al in de winter aanwezig. Tijdens de bloei zijn ze geelbruin, tot 10 centimeter lang en hangen omlaag. De katjes met de vrouwelijke bloemen zijn veel korter, 3-5 centimeter lang en verschijnen gelijktijdig met de bladeren. Ze worden door de wind bestoven. In de bloeitijd staan ze rechtop maar tijdens de vruchtvorming gaan ze hangen. De eigenlijke bloemen zijn klein, hebben geen bloemdek en staan 1-3 bijeen in een schutblad waarmee ze vergroeid zijn. Na de bloei groeien de vrouwelijke katjes uit tot hangende kluwens die 3-6 centimeter lang worden. De vrucht is een nootje dat omhuld wordt door een lichtgroen of wittig, perkamentachtig zakje. Ze zijn rijp in september-oktober. De kluwens met vruchten lijken erg op de hopbellen van hop (Humulus lupulus).

 

Waar te zien
Hopbeuken worden maar weinig aangeplant. Ze zijn meestal te vinden in parken en plantsoenen. Er staan onder andere exemplaren in het Leijpark, op het terrein van het TweeSteden ziekenhuis aan de Rueckertbaan en in een plantsoen aan de Kasteel Tongelaerstraat. Een zeldzame straataanplant van hopbeuk is te zien in de Burgemeester Meursstraat.

Foto: haagbeukbladige hopbeuk (Ostrya carpinifolia) in de Burgemeester Meursstraat