Witte paardenkastanje

De witte paardenkastanje (Aesculus hippocastanum) behoort tot de zeepbomenfamilie (Sapindaceae). Ondanks de naamgeving zijn paardenkastanjes niet verwant aan de tamme kastanje (Castanea sativa). Deze behoort tot de napjesdragerfamilie (Fagaceae). De witte paardenkastanje is een uitheemse soort. Zijn natuurlijk areaal ligt in Zuid-Oost Europa en Klein-Azië. Het is een forse boom die 26-36 meter hoog kan worden en een leeftijdsverwachting heeft van 100 tot 200 jaar. De soort kent enkele cultivars die met name verschillen in groeivorm en bladvorm. Een regelmatig aangeplante cultivar betreft 'Baumannii'. Deze heeft opvallend kroonvormig omhoogstaande hoofdtakken, gevulde bloemen en vormt geen vruchten.

 

Bloeiwijze

foto links: bloemen; foto rechts: vruchten

De bloeiperiode is april-mei, na de bladuitloop. De bloemen staan in grote, 20-30 centimeter hoge, rechtopstaande eindelingse pluimen en worden bestoven door insecten. Ze hebben 4 of 5 witte kroonbladen met een opvallend geel honingmerk dat in de loop van de bloei naar rood verkleurd. De kroonbladen zijn 9-11 millimeter groot en hebben een gegolfde rand. Er zijn 5-8 meeldraden met wiite helmdraden en rode helmknoppen. Het vruchtbeginsel heeft 1 stijl. Na de bloei vormen zich ongeveer 6 centimeter grote doosvruchten. Ze zijn nagenoeg rond en worden, net als bij de tamme kastanje, bolsters genoemd. Ze zijn gestekeld maar in veel mindere mate dan de bolsters van de tamme kastanje. De vruchten zijn rijp in oktober. In de bolsters bevinden zich 1 of 2 zaden. Deze zijn 2-4 centimeter groot, donkerbruin, glad en glimmend. Ze lijken sterk op de zaden van de tamme kastanje maar zijn oneetbaar vanwege de bittere smaak.

 

Waar te zien
De witte paardenkastanje is een algemeen aangeplante soort. Je vindt ze vooral in parken, plantsoenen, brede groenstroken en grotere tuinen. Een straataanplant van witte paardenkastanjes is niet gebruikelijk gezien zijn formaat. Een uitzondering hierop vormen straten met brede trottoirs. Zo is er een straataanplant te zien in de Burgemeester Suijsstraat. Indrukwekkende solitaire exemplaren zijn onder andere te zien bij de villa ´De Vier Jaargetijden´ aan de Utrechtse straat. De laatste 10 jaar zijn er veel witte paardenkastanjes verloren gegaan door de bloedingsziekte. Het betreft een bacteriële infectie die zich makkelijk verspreid en vrijwel altijd leidt tot het afsterven van de boom. De ziekte is nog steeds aanwezig en elk jaar worden diverse exemplaren vanwege de ziekte gekapt.

Foto: witte paardenkastanje (Aesculus hippocastanum) op het terrein van villa 'De Vier Jaargetijden' in de Utrechtse straat