Boomhazelaar

De Boomhazelaar (Corylus colurna) behoort tot de berkenfamilie (Betulaceae). Hij wordt ook wel Turkse hazelaar genoemd. Het is uitheemse soort. Zijn natuurlijk areaal ligt in Zuidoost-Azië en Klein-Azië. In de 16e eeuw werd hij West-Europa ingevoerd maar de toepassing als stadsboom is pas van de laatste decennia. In tegenstelling tot de struikvormige groei van de gewone hazelaar is de boomhazelaar een flinke, 1-stammige boom. Zijn stam is ruw en kenmerkend bezet met kleine plaatjes die loslaten. Zijn blad lijkt veel op dat van de gewone hazelaar evenals zijn bloeiwijze en vruchten. Boomhazelaars kunnen tot ruim 20 meter hoog worden en hebben een leeftijdsverwachting van meer dan 100 jaar. Er is ons 1 cultivar bekend met roodbruine bladeren en helder roodbruine vruchten en vruchthulzen (Corylus colurna "Te-terra-Red')


Bloeiwijze

foto links: mannelijke katjes; foto midden: vrouwelijke bloemen; foto rechts: jonge vrucht

De bloeiperiode is februari-maart, ruim voor de bladeren verschijnen. In en zachte winter kan de boomhazelaar ook al in januari in bloei staan. De bloemen zijn 1-slachtig. De mannelijke bevinden zich in 12-15 centimeter lange, hangende katjes. Deze bestaan uit schutblaadjes die elk 1 bloem bevat. De bloemen zijn met de schutblaadjes vergroeid. Een bloemdek ontbreekt en er zijn 2-14 meeldraden. De helmknoppen hebben aan de top een haardosje. De katjes zijn al in het najaar aanwezig en overwinteren aan de struik. De vrouwelijke bloemen zijn gerangschikt in op knoppen lijkende, opstaande katjes. Ze zitten meestal met 2 of 3, soms tot 6 bij elkaar en worden door de wind bestoven. Ook bij de vrouwelijke bloemen ontbreekt een bloemdek. Het vruchtbeginsel heeft 2 stijlen met 2 rode, draadvormige stempels. De vruchtbeginsels groeien uit tot de hazelnoten. Ze zijn +/- 2 centimeter lang, iets groter dan de hazelnoten van de gewone hazelaar, en hebben een harde schaal. Ze zij  gerangschikt in bolvormige kluwens. De noten zijn omgeven door een bladachtig omhulsel. Het omhulsel is bekervormig, kleverig en heeft vele diep ingesneden, lijnvormige, terug gebogen, rafelige en getande slippen. Jong zijn ze vruchten groen maar tijdens de rijping verkleuren ze naar bruin. Ze zijn rijp rond september en eetbaar. Maar ze zijn moeilijker te kraken dan de hazelnoten van de gewone hazelaar.


Waar te zien:

De boomhazelaar is een algemeen voorkomende soort. Ze zijn te vinden in parken, groenvoorzieningen en straten. Er staan onder andere exemplaren in het Westerpark en in de Boomstraat. In de parkachtige groenvoorziening aan de professor Grimbèrelaan staat een exemplaar van de cultivar Corylus colurna "Te-terra-Red', met roodbruine bladeren en helder roodbruine vruchthulzen.

Foto: boomhazelaar (Corylus colurna) in het Von Weberpark