Tamme kastanje

De tamme kastanje (Castanea sativa) behoort tot de napjesdragersfamilie (Fagaceae). Het is een uitheemse soort. Zijn natuurlijk areaal bevindt zich in Armenië, Turkije en Zuid-Europa. De introductie van de soort in Noord-West-Europa gaat terug tot de Romeinse tijd. De tamme kastanje wordt dan ook als volledig ingeburgerd beschouwd. Wilde populaties kan men vinden in loofbossen, vooral in de heuvelgebieden in Zuid-Limburg. Maar de meeste exemplaren zijn aangeplant. Ze worden 25-36 meter hoog en hebben een leeftijdsverwachting van 200-500 jaar. De soort kent enkele cultivars die verschillen in bladkleur en bladvorm.

 

Bloeiwijze

foto linksboven: bloeiwijze met mannelijke bloemen; foto rechtsboven: vrouwelijke bloemen aan de voet van de bloeiwijze; foto linksonder: vruchten

Tamme kastanjes bloeien in juni-juli. De bloemen zijn 1-slachtig en staan in smalle, 12-18 centimeter lange, rechtopstaande, katjesachtige bloeiwijzen. Deze bestaan grotendeels uit mannelijke bloemen. Alleen aan de voet van de bloeiwijze bevinden zich 1-3 vrouwelijke bloemen. De bloemen worden bestoven door de wind. Het bloemdek van de mannelijke bloemen is 5-8-delig en weinig ontwikkeld. Er zijn 6-12 wittige meeldraden die duidelijk buiten het bloemdek uitsteken en de bloeiwijze een pluizig uiterlijk geven. De vrouwelijke bloemen worden omgeven door veel schubben die later de bolster vormen. Het vruchtbeginsel heeft 6 witte draadvormige stijlen. Na de bloei groeien de vrouwelijke bloemen uit tot bolsters. Het zijn tot 6 centimeter grote, nagenoeg ronde doosvruchten. De buitenkant is dicht gestekeld. De vruchten zijn rijp in oktober en springen dan met 4 kleppen open. In de bolsters bevinden zich 2 of 3 zaden. Deze zijn 1,5-3,5 centimeter groot, donkerbruin, glad en glimmend. Ze zijn eetbaar en worden tot allerlei producten verwerkt.

 

Waar te zien
De tamme kastanje is een algemeen voorkomende soort. Toch kom je ze in de stad niet heel veel tegen. Je vindt ze eerder in parkbossen als het Wandelbos en op landgoed Heidepark/Vredelust. In de stad staan onder andere exemplaren aan de rand van de Factoriumtuin en in de Kasteel Doorwerthstraat. Achter de flats aan de Europalaan staan mooi laag vertakte exemplaren. In het Wilhelminapark is een cultivar te zien met geel gerande bladeren (Castanea sativa 'Variegata').


Foto: tamme kastanje (Castanea sativa) aan de achterzijde van de flats aan de Europalaan