Blikeik

De blikeik (Quercus velutina) wordt ook wel Verfeik genoemd naar zijn wetenschappelijk synoniem Quercus tinctoria. Hij komt oorspronkelijk uit Centraal Amerika en is in cultuur sinds 1772. Hij kan een hoogte bereiken van 20-30 meter. Als men met de nagel tegen het blad tikt maken deze een blikkerig geluid, vandaar de Nederlandse naam 'blikeik'. De kroon is onregelmatig en breed kegelvormig. De schors is zeer donkergrijs. De twijgen zijn olijfgroen tot bruin, later roodbruin, met op doorsnede een gele bast. Jong zijn de twijgen behaard, later worden ze kaal. Opvallend zijn ook de grote, tot 12 millimeter lange, grijsbehaarde bladknoppen.

 

Bladkenmerken
De bladeren van de blikeik lijken op die van de Amerikaanse eik maar zijn meestal flink groter. Ze worden 10-25 centimeter lang, voelen stevig aan en hebben 3-4 paar diep ingesneden lobben. De lobben zijn spits en sterk genaald. Vaak zijn de lobben aan de top nogmaals ingesneden. De bovenzijde van het blad is glimmend groen en aanvankelijk behaard, later worden ze kaal. De onderzijde blijft meestal bruinachtig behaard met name in de nerfoksels. De bladsteel is 3-6 centimeter lang. De steunblaadjes vallen vroeg af. In de herfst verkleurt het blad rood.


Foto links: bovenzijde blad; foto rechts: onderzijde blad

 

Vruchtkenmerken
De eikels zijn 1,5-2 centimeter lang. Ze staan alleen of in paren bij elkaar. Het napje is gefranjerd en bedekt de vrucht voor ongeveer de helft.

Cultivars
Voor zover wij weten kent de soort twee cultivars. De cultivar 'Magnifica' heeft een opvallend doorgaande stam. De cultivar 'Albertsii' lijkt op 'Magnifica' maar heeft een beduidend groter blad (tot 35 centimeter lang).

Waar te zien
De blikeik wordt maar zelden aangeplant. In Tilburg zijn ons maar twee exemplaren bekend. Een ervan staat in het Leijpark. Hij stamt uit de tijd van de aanleg van het park (1939). De andere staat in het Wilhelminapark en is waarschijnlijk ook tijd van de aanleg van het park (1898).
Ze bleken in de vergetelheid geraakt, ook bij de gemeente. Ze zijn her-ontdekt respectievelijk tijdens een bomeninventarisatie in het Leypark door de voorloper van Stichting Stadsbomen 20 jaar terug middels een blad van deze onbekende eikensoort te tonen aan een eikenexpert van arboretum Trompenburg in Rotterdam. En tot onze aangename verrassing drie jaar terug door leden van de Nederlandse Dendrologische Vereniging, die op uitnodiging van de Stichting Stadsbomen in het Wilhelminapark op excursie waren. Daar ontdekten ze de monumentale blikeik, waarvan wij tot dan toe dachten dat het een veel voorkomende Amerikaanse eik was.
Beiden staan op de Gemeentelijke Lijst Monumentale Bomen. Het exemplaar in het Leijpark onder boomnummer 03.55.080.0565. Die in het Wilhelminapark onder boomnummer 02.60.060.0835 (staat als Amerikaanse eik opgenomen maar is een blikeik). Het exemplaar in het Wilhelminapark staat geregistreerd als de dikste van Nederland volgens de site www.monumentaltrees.com. 

Foto: blikeik (Quercus velutina) in het Leijpark