Nieuwe Tilburgse bomenverordening gaat bomen beter beschermen

De oude bomenverordening van de gemeente Tilburg dateerde van 2007. Tijd voor vernieuwing. Op 22 januari besliste een commissie van de gemeenteraad positief over de Bomenverordening 2017. Die moet een betere bescherming gaan bieden aan waardevolle bomen in de stad. De verordening is vervolgens op 5 februari ongewijzigd vastgesteld door de gemeenteraad.

Wat is de verbetering?
Wat gaat de Tilburgse burger merken van de nieuwe verordening? Kern van de verordening vormen ‘monumentale bomen’ en bomen met een zogenoemde ‘ecowaarde’ of ‘hoofdwaarde’. Om die te mogen vellen, moet er een zeer zwaarwegend algemeen maatschappelijk belang zijn. De aanvrager van een kapvergunning moet voor deze bomen aantonen dat er geen redelijk alternatief is. Het behoud van deze bomen is het uitgangspunt. 
Verder gaan voor bomen op grotere percelen (van meer dan 500 m2) strengere eisen gelden: daar zijn bomen van 40 cm omtrek al beschermd terwijl in de oude verordening een boom pas beschermd was bij 65 cm omtrek. Daardoor kan bijvoorbeeld een projectontwikkelaar minder snel zijn gang gaan met een bosperceel.
(Zie het collegestuk ‘Huidig versus nieuw’ voor een gedetailleerde vergelijking van de oude en nieuwe verordening.)

‘Ecowaarde’ als nieuw begrip
Bomen spelen een rol in de ecologische structuur van de stad. Tilburg heeft de zones in kaart gebracht waar bomen met een ecologische waarde staan. Het nieuwe begrip ecowaarde gaat even zwaar wegen als de status van een monumentale boom. Door de zone-indeling worden nu ook gebieden als de Dongevallei, het Wandelbos en de Oude Warande als geheel beschermd. Nieuw is verder dat in het buitengebied van Tilburg enkele waardevolle bomenrijen een ecowaarde hebben gekregen, dus beter beschermd zijn.

Wie kapt, moet compenseren
De verplichting tot gelijkwaardige herplant of financiële compensatie wordt uitgebreid. De lijst met redenen om een kapvergunning te weigeren is langer geworden. En de tijd is voorbij dat het kappen van een dikke waardevolle boom gecompenseerd kon worden met het planten van een nieuwe ‘spriet’. Met het Rekenmodel Boomwaarde wordt objectief de waarde van een gekapte boom bepaald. De vastgestelde ‘boomwaarde’ kan ertoe leiden dat een belangrijke boom vervangen moet worden door tien jonge bomen.

Huiswerk voor de Gemeente
Het college dient elke drie jaar een kaart met bijzondere bomen in de stad vast te stellen (de ‘boomwaardezoneringskaart’). En deze kaart geldt niet meer alleen voor gemeentelijke bomen maar voortaan ook voor particuliere bomen. Ook de gemeentelijke Lijst Monumentale Bomen moet voortaan elke drie jaar door het college worden herzien en vastgesteld.

Reactie van onze stichting
De SST heeft in een brief aan de raad bijval aan de nieuwe verordening gegeven. De bescherming van bomen verbetert door de verordening. Maar in de brief is één belangrijk kritiekpunt aangegeven. In de nieuwe verordening ontbreken regels voor de bescherming van waardevolle bomen tijdens werkzaamheden en evenementen. Werkzaamheden bij en rondom belangrijke stadsbomen kunnen ingrijpende en soms funeste gevolgen hebben. De SST betreurt het dat in de nieuwe verordening geen eisen zijn opgenomen die bomen beschermen tegen slechte omgang met de directe leefomgeving van bomen. Voor werken onder of bij de boomkroon van waardevolle bomen zouden ook strikte regels moeten gelden. Schade toebrengen aan bomen is weliswaar verboden en strafbaar, maar er is geen beleid uitgewerkt voor handhaving en voor toezicht op dit verbod.
De gemeente heeft naar aanleiding van bovenstaand bezwaar inmiddels toegezegd dat zij een korte beleidsnotitie zal maken over boombescherming bij werkzaamheden.