Gemeente Tilburg werkt mee aan proef tegen bloedingsziekte onder paardenkastanjes

Onder paardenkastanjes (Aesculus sp.) in West-Europa komt een nieuwe ziekte voor. De bloedingsziekte. In Nederland is die voor het eerst in 2002 geconstateerd. Ook in Tilburg zijn vele exemplaren ziek. Zeker een 20-tal monumentale exemplaren zijn de afgelopen jaren gekapt. Stichting Stadsbomen heeft ruim 150 beeldbepalende exemplaren bekeken. Daarvan bleek de helft zichtbaar geïnfecteerd met de bloedingsziekte. De overige exemplaren vertoonden nog geen zichtbare verschijnselen.
De ziekte doet zich zowel voor bij jonge als bij oude monumentale exemplaren. Veel van de zieke exemplaren staan op de Gemeentelijke Lijst Monumentale Bomen. De meeste exemplaren betreffen witte paardenkastanjes (Aesculus hippocastanum), maar er bevinden zich ook beeldbepalende rode paardenkastanjes (Aesculus x carnea) onder. De kans dat een paardenkastanje zich spontaan herstelt van de ziekte is klein. Na verloop van jaren sterven ze bijna altijd. Wetenschappers zijn op zoek naar een behandelingsmethode. 
Op dit moment lijkt een warmtebehandeling positieve resultaten te bieden. De ontwikkeling daarvan bevindt zich nog in een experimenteel stadium. Om genoeg data te verzamelen is het belangrijk dat eigenaren van paardenkastanjes bereid zijn in deze behandeling te investeren. Op verzoek van Stichting Stadsbomen is de gemeente Tilburg bereid gevonden om vijf zieke paardenkastanjes aan een warmtebehandeling te onderwerpen. Zij doen dit in samenwerking met de Wageningen UR die een onderzoeksprogramma naar de behandeling heeft lopen.

 

Foto links:  bloedingsplek op de stam van een paardenkastanje in het Wilhelminapark.
Foto midden:  rond de stam van de paardenkastanje in het Harmoniepark worden tuinslangen aangebracht.
Foto rechts:  de stam van de paardenkastanje bij het Natuurmuseum is ingepakt.

 

Ziektebeeld

De bloedingsziekte is niet makkelijk te herkennen. Zeker in het beginstadium. De eerste verschijnselen bestaan uit kleine roestbruine vlekjes op de bast. Na verloop van tijd gaan deze ‘bloeden’. Uit de bast wordt dan een roodbruine  tot zwarte, teerachtige substantie uitgescheiden. De vlekken zijn meestal niet groot, van een tot enkele vierkante centimeters. Na opdroging blijven er zwarte vlekken, korsten of strepen op de schors achter. Naast de vlekken en strepen ontstaan ook vaak bastscheuren. Het betreft lengtescheuren tussen de 5 en 20 centimeter lang. De veroorzaker van de ziekte is de bacterie Pseudomonas syringae, pv aesculi. De bacterie kan verspreid worden door mens en dier maar ook door waterdruppels.

Behandeling

De warmtebehandeling bestaat uit het omwikkelen van het geïnfecteerde deel van de stam met een tuinslang waar water met een temperatuur van 30-40°C door wordt gepompt.  De temperatuur in de stam neemt daardoor toe waarbij de bacterie afsterft. De boom heeft er nauwelijks last van. De behandeling duurt ongeveer een week. De winterperiode is de beste tijd voor de behandeling omdat de temperatuur in de stam dan constant kan worden gehouden. Of na de behandeling de ziekte voorgoed verdwenen is blijft ongewis. De resultaten lijken positief maar er is nog te weinig bekend om definitieve uitspraken te doen. De behandelde paardenkastanjes zullen de komende jaren gemonitord worden om de effecten te onderzoeken.

Welke paardenkastanjes worden behandeld

Op de volgende locaties zullen paardenkastanjes een warmtebehandeling ondergaan:

1   op het terrein van het Natuurmuseum aan de Spoorlaan.
2   twee exemplaren in het Harmoniepark aan de Langestraat
3   op het Radioplein
4   voor de Pauluskerk aan de Heuvelstraat

De exemplaren op locatie 1, 2 en 4 staan op de Gemeentelijke Lijst Monumentale Bomen.

Stichting Stadsbomen is blij dat de gemeente bereid is aan deze nog experimentele behandeling mee te werken. Zij levert hiermee een belangrijke bijdrage aan een mogelijke genezing en daarmee aan een toekomst voor de paardenkastanje in heel West-Europa.

Foto   witte paardenkastanjes (Aesculus hippocastanum) in het Harmoniepark. Het rechter exemplaar wordt behandeld.