Inventarisatie Tilburgs oudste monumentale fruitbomen

Half december 2014 zochten de fruitbomenexperts Jan en Jos Dilven van de Fruitboogerd uit Gilze contact met ons. Ze gaven aan dat ze wellicht kunnen helpen om van de oude fruitbomen in Tilburg de rassen in kaart te brengen. Oude en vaak bijzondere rassen fruitbomen blijken niet meer onder de juiste naam bekend. Ze zijn meer dan de moeite waard om te behouden.

Deze hulp bij de inventarisatie van de oude fruitbomen kwam als geroepen. We hebben eerder de bijzondere bomen en struiken van parken en parkbossen in Tilburg geïnventariseerd, zoals van het Wilhelminapark in 1996 tot de aanplant van zeldzame bomen en struiken op de voormalige gemeentewerf aan de Tatraweg in 2012. Steeds vonden we bijzondere bomen en struiken die niet of niet juist op de 'Gemeentelijke Lijst Monumentale Bomen' (GLMB) bleken te staan.

We hebben eerst een lijstje gemaakt met volgens ons de locaties van de ‘laatste’ oude Tilburgse fruitbomen, met name appel- en perenbomen. Maar we inventariseren ook kersen- en notenbomen, en minder bekende soorten als mispels. De eigenaren van die fruitbomen hebben we vooraf toestemming gevraagd om te komen kijken. Op enkele bomen en struiken na bevinden ze zich allemaal op particulier terrein. We hebben aangetroffen:

  • Acht oude perenbomen (Wilhelminapark, Lange Nieuwstraat, Sint Josephstraat, Koningshoeve)

Deze peren bleken alle zo’n honderd jaar te zijn. De meeste verkeren in heel redelijke tot goede conditie. Iets meer dan de helft blijkt op de ‘Gemeentelijke Lijst Monumentale Bomen’ (GLMB) te staan.

 

Monumentale perenboom in bloei                                                foto Wil van Dusseldorp

  • Zes oude leiperen (Bredaseweg).

De leeftijd van die unieke leiperen wordt geschat op zo’n 60 jaar. Bij het nemen van enten/stekken bleken het zes verschillende perenrassen te zijn. Op één adres bleken de in slechte staat verkerende leiperen niet meer levensvatbaar. Op een ander adres zijn met toestemming enten/stekken genomen. De weinig vitale leiperen zullen daar in verband met uitbreidingsplannen gekapt gaan worden. 

Detail perenbloesem                                                                 foto Wil van Dusseldorp

  • Een oude perenberceau (Oude Dijk).

Vermoedelijk zal deze unieke honderdjarige perenberceau (een tunnel van perenbomen, staand aan weerskanten van een pad) niet uit één maar uit drie tot vier perenrassen bestaan, zo werd ter plekke geconstateerd.

  • Twee oude appelbomen (Noordstraat).

Appelbomen worden niet zo oud als perenbomen. Dat was te merken aan de weinige door ons aangetroffen oude appels. Een van de oude appelbomen staat in een achtertuin in het centrum.

  • Eén abrikoos (van Bylandtstraat).

Bij toeval troffen we een naar schatting zo’n 40 jaar oude abrikozenboom aan.

De eigenaren zijn trots op hun oude fruitbomen en op het feit dat hun boom op de 'Gemeentelijke Lijst Monumentale Bomen' (GLMB) staat. De meeste eigenaren waren nieuwsgierig naar het ras van hun fruitboom. Op de GLMB blijken de perenbomen vaak onjuist  ‘Pyrus’ (peer) of  ‘Pyrus communis’ (gewone peer) genoemd. De broers Dilven hebben de vermoedelijke rasnamen in de meeste gevallen ter plekke  kunnen vaststellen. Er bleek sprake te zijn van juttepeer, Clapps of pondspeer. Door het nemen van een ent/stek is het voortbestaan van dat specifieke ras door hen veilig gesteld. En passent zijn er door de broers snoeitips aan de eigenaren gegeven. 

In de nazomer als er fruit aan de bomen hangt gaan we opnieuw op pad. De broers Dilven kunnen dan de definitieve namen van de bovengenoemde peren- en appelrassen vaststellen. 

We gaan door met de inventarisatie van oude fruitbomen in Tilburg. Mocht iemand informatie hebben over een locatie van een oude fruitboom, dan houden we ons aanbevolen voor een melding. Wil je mailen zie dan het contactformulier op onze website, of bel 013-5361690.