Tijdelijk busstation Spoorzone: groen genoeg of toch niet?

Ten westen van de bestaande polygonaalhal wordt gedurende dit jaar de tijdelijke bushalte voor het NS-station aangelegd. De verhuizing van de bushalte van de Spoorlaan naar het noorden van het NS-station is nodig om het gebied aan de Spoorlaan opnieuw in te richten. Als dat gereed is zal het busstation weer terug verhuizen naar de zuidzijde van het station. Op het terrein waar de tijdelijke bushalte gaat komen staan 33 bomen. Bij het ontwerp is gekeken hoe er zoveel mogelijk bomen ingepast kunnen worden. Dit heeft geleid tot het behoud van twee boomgroepen centraal in het plan en twee solitaire bomen aan de oostgrens van de bushalte. In totaal 12 bomen. Enkele bomen in de twee te behouden boomgroepen hebben zulk een slechte vitaliteit dat verwacht wordt dat ze de werkzaamheden niet gaan overleven. Het betreft 2 zilveresdoorns en een lijsterbes. Zij worden verwijderd. De overige 19 bomen zijn niet inpasbaar in het ontwerp en worden gekapt.

Foto: ontwerptekening tijdelijke bushalte

 

Foto links: groep met naaldbomen die behouden blijven
Foto midden: groep met zilveresdoorns die behouden blijven
Foto rechts: groep met ceders die gaan verdwijnen

 

Boombescherming tijdens aanleg bushalte

Het behouden van de 12 bomen is nog niet eenvoudig. Volgens een door Cobra adviseurs uitgevoerde Boom Effecten Analyse (BEA) hebben de werkzaamheden negatieve effecten op alle 12 te behouden bomen. Gevaren zijn er onder andere bij het verwijderen van bestaande bestratingen en funderingen, alsmede bij het afgraven van de grond. Daarbij worden de wortels makkelijk beschadigd en is er kans op een verder verdichting van de doorwortelbare grondlaag, Cobra heeft een reeks van maatregelen aangegeven die moeten voorkomen dat er schade ontstaat aan de bomen en hun groeiplaatsen, waaronder het instellen van een boomtechnisch toezichthouder. Het is dan ook noodzakelijk dat er voor de uitvoering een goed boombeschermingsplan wordt opgesteld en er ook op wordt toegezien dat de maatregelen die hierin zijn voorzien worden nageleefd. Anders kan het ook voor deze bomen na enkele jaren alsnog einde oefening zijn.

Zeldzame struik niet te behouden

Tijdens een rondleiding van Stichting Stadsbomen eind december 2015 troffen wij in het gebied waar de tijdelijke bushalte komt een zeer zeldzame struik aan. De struik heet Stranvaesia davidiana. Het betreft een uniek exemplaar. Hij heeft een hele brede kroon en is vanaf de grond vertakt. Op verzoek van Stichting Stadsbomen heeft de gemeente onderzoek gedaan naar de verplantbaarheid van deze heester. Daaruit bleek dat alleen te kunnen door de heester dit voorjaar rond te graven, de gleuf aan te vullen met grond en compost en af te schermen met rootcontrole, om hem vervolgens in het najaar of volgende voorjaar te verzetten. Gezien de tijdsduur en de planning voor het in gebruik nemen van de tijdelijke bushalte is dit geen optie. Stichting Stadsbomen heeft een second opinion uitgevoerd naar de verplantbaarheid. Daaruit blijkt dat de beworteling zo ondiep is dat verplanten niet mogelijk is. Daarmee gaat er een voor Tilburg unieke heester verloren.

Spoorzone hitte-eiland

Volgens een recente hittekaart van Tilburg staat de Spoorzone op plek 5 in de top 5 van ernstigste hitte-eilanden van Tilburg. De belangrijkste oorzaak is het ontbreken van verkoelend groen. Na de kap van 113 bomen voor de bouw van het Clarissenhof worden er nu dus weer 21 bomen gekapt. Wordt de kap voor het Clarissenhof nog ter plaatse gecompenseerd met de aanplant van ongeveer 69 nieuwe bomen, voor de kap van deze 21 bomen is voor zover wij weten nog geen compensatie gevonden in de Spoorzone. Er worden wel nieuwe bomen aangeplant op het groene plein dat aan de noordzijde van het station wordt gerealiseerd, maar hoeveel dat er zijn is ons niet bekend.

Vergroening van de Spoorzone

Als de Spoorzone in de toekomst een aangenaam verblijfsklimaat wil krijgen, dan is volgens ons een vergroening van het gebied echt nodig. Tot nu toe zijn er alleen maar groenelementen verdwenen, waaronder dus 134 bomen. De plannen voor een groot deel van de Spoorzone zijn nog onzeker. Zo moeten er nog 1000 parkeerplaatsen worden gerealiseerd. Wel is al duidelijk dat het plein aan de noordzijde van het NS-station sterk vergroent wordt met een flink plantsoen welke als tuin wordt ingericht met diverse bomen en vaste planten waaronder prairie-beplanting. Dat is positief nieuws. Maar of er in het overig gebied, met name tussen het NS-station en het NS-plein, veel ruimte zal zijn om te vergroenen moet nog blijken.